Ali Erdem Doğanoğlu, "Cumhurbaşkanının Görev Süresinin Belirlenmesi Sorunu", Ankara Barosu Dergisi, Yıl 2011, Sayı 3.

Anayasa Mahkemesi 6216 Sayılı Kanun’un Kanun Hükmünde Kararnamelerin Şekil Bakımından Denetlenmesinde Sınır Getiren Hükmünü İptal Etti

Bilindiği gibi Anayasa’nın 148. maddesinin 2. fıkrasıyla kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetiminde kapsam yönünden çeşitli sınırlar öngörülmüştür. Buna göre, Anayasa Mahkemesi, kanunların şekil bakımından denetiminde sadece son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığına, Anayasa değişikliklerinde ise teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığına bakabilir. Bu sınırlamalar sadece kanunlar ve Anayasa değişiklikleri ile ilgilidir, şekil yönünden denetime tabi diğer normlar, yani kanun hükmünde kararnameler ve TBMM İçtüzüğü değişiklikleri ile ilgili değildir. Doktrinde neredeyse oy birliğiyle kabul edilen bu hususun1, 03.04.2011 tarihinden önce yürürlükte bulunan 10.11.1983 tarihli ve 2949 sayılı “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun”un “Şekil Bozukluğuna Dayalı İptal Davası ve Sınırı” başlıklı 21. maddesiyle teyit edildiği söylenebilir. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin kuruluş ve görevlerine ilişkin önemli değişiklikler getiren 07.05.2010 tarihli ve 5982 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” gereği çıkarılan ve 30.03.2011 tarihinde kabul edilip 03.04.2011 tarihli ve 27894 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6216 sayılı “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun”la, bu konuda farklı bir düzenleme öngörülmüştür. 6216 sayılı Kanun’un “Şekil Bakımından İptal Davası ve Sınırı” başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasına göre “Şekil bakımından denetim… …Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün son oylamasının öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı; kanun hükmünde kararnamelerin ise yetki kanununda öngörülen süre içinde çıkarılıp çıkarılmadığı ile Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu üyelerinin imzalarının bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlıdır.”. Bu düzenlemede geçen TBMM İçtüzüğüyle ilgili bölüme ilişkin iptal talebi reddedilmiş, ancak “kanun hükmünde kararnamelerin ise yetki kanununda öngörülen süre içinde çıkarılıp çıkarılmadığı ile Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu üyelerinin imzalarının bulunup bulunmadığı ” ibaresi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.2 Gerekçeli karar henüz Resmi Gazete’de yayınlanmadığından iptal edilen ibare yürürlükten kalkmamıştır.

AED

Dipnotlar

  1. Kanun hükmüne kararnameler ve TBMM İçtüzüğü değişikliklerinin şekil yönünden denetiminde sınır öngörülmediğine ilişkin olarak Bkz. Ergun ÖZBUDUN, Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, Gözden Geçirilmiş 10. Baskı, Ankara, 2008, s. 407,408.; Bülent TANÖR –Necmi YÜZBAŞIOĞLU, 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, Beta Yayınları, 8. Bası, İstanbul 2006, s.504.; Erdoğan TEZİÇ, Anayasa Hukuku, Beta Yayınları, 8. Bası, İstanbul 2003, s.183.; Kemal GÖZLER, Türk Anayasa Hukuku, Ekin Kitabevi Yayınları, Bursa 2000, s. 888,889.; Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Anayasa Yargısı ve Türk Anayasa Mahkemesi, Yetkin Yayınları, Ankara 1996, s.79. ^Yukarı
  2. Kaynak Anayasa Mahkemesi’nin resmi internet sitesinde yayınlanan “1 Mart 2012 Perşembe Günü Saat 09.30’da Yapılan Mahkeme Toplantısında Görüşülen Dosyalar ve Sonuçları”na ilişkin duyurudur. Erişim için: http://www.anayasa.gov.tr/index.php?l=gundem&id=366 Son Erişim Tarihi: 15.03.2012. ^Yukarı

HOŞGELDİNİZ

“Yaşayan Anayasa”ya hoşgeldiniz. Bu web günlüğünü güncel anayasa gelişmelerini takip etmek için tutmaya başlamıştık. Böylece hem kendimiz hem okuyucularımız için bir “anayasal hafıza” oluşturmayı amaçlıyorduk. Bugüne kadar bu günlük, en azından bizim açımızdan, bu amaca layığıyla hizmet etti.
Zaman içerisinde, hukuk alanında internet kaynakları çeşitlendi. Dolayısıyla anayasa haberlerini takip etmek isteyen okuyucular için seçenekler çoğaldı. Biz artık anayasa haberlerini takip etme işini, aşağıda “Bağlantılar” bölümünde adreslerini verdiğimiz bu sitelere bırakıp, “anayasal hafıza”nın oluşumuna farklı bir biçimde katkıda bulunmak istiyoruz.
Bu sitede bundan böyle ağırlıklı olarak anayasal konulara ilişkin kısa yorumlara yer vereceğiz. Bu yorumları, dijital okur-yazarlığın gerekli kıldığı biçimde, kısa ve olabildiğince açıklayıcı bir üslupla kaleme almaya çalışacağız. Günlük notlarının yetmediği yerde yorum ve analizler devreye girecek. Sitemizdeki bir başka yenilik de “Anayasa Okumaları” olacak. Bu başlık altında postalayacağımız notlarla karşımıza çıkan yeni ve ilginç anayasa çalışmalarını okuyucularımızla paylaşacağız.
İyi okumalar…

DİĞER ÇALIŞMALAR

Doç. Dr. Levent GÖNENÇ’in diğer yayınlarına ulaşmak için tıklayınız.

Dr. Ersoy KONTACI’nın yayınlarına ulaşmak için tıklayınız.

Sitemizde daha önce yayımlanan “Analizler” ve “Yorumlar” için tıklayınız.

KATKILAR

Sitemize katkıda bulunan akademisyenlerin çalışmaları için tıklayınız.

HAZIRLAYANLAR

Levent GÖNENÇ [LG]
Ersoy KONTACI [EK]
Deniz POLAT [DP]
Ali Erdem DOĞANOĞLU [AED]

İLETİŞİM

yasayananayasa@gmail.com

Yönetici Alanı