Ali Erdem Doğanoğlu, "Cumhurbaşkanının Görev Süresinin Belirlenmesi Sorunu", Ankara Barosu Dergisi, Yıl 2011, Sayı 3.

TBMM Başkanı Cemil Çiçek Başkanlığı’nda Anayasa Hukuku Profesörleri ile Yapılan Toplantının Tutanakları

TBMM Başkanı Cemil Çiçek başkanlığı’nda anayasa hukuku profesörleri ile yapılan toplantının tutanakları TBMM tarafından hazırlanan “Yeni Anayasa” internet sitesinde yayımlandı. Tutanakların tem metnine ulaşmak için tıklayınız. Aşağıda, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Merih Öden‘in konuşmasına yer veriyoruz:

Yeni bir anayasanın münhasıran bu amaçla ve barajsız nispi temsil sistemiyle oluşturulacak bir kurucu meclis tarafından yapılmasının daha isabetli olacağı görüşünü korumakla birlikte, olağan yasama meclislerinin de bazı şartları yerine getirmeleri hâlinde yeni bir anayasayı yapabileceğini, bunun bir siyasal tercih sorunu olduğunu ve bu tercihin de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılabileceğini düşünüyorum. Bu bağlamda anayasa yapımı süreci ve yöntemine ilişkin görüşlerimi şöyle ifade etmek istiyorum:

Bir kere, anayasanın olabildiğince geniş bir temsil tabanına dayanan müzakereler sonucu uzlaşmayla yapılmasının büyük bir önem taşıdığının altını çizmek istiyorum.

Bu düşünceden hareketle, anayasa değişikliği için, Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsil edilen siyasal partilerin katılımıyla bir partilerarası komisyon oluşturulmasının yararlı olacağı görüşündeyim. Söz konusu komisyondan, kanımca, şu görevleri yerine getirmesini bekleyebiliriz:

• Her şeyden önce, Anayasada tartışma konusu olan, dolayısıyla aynı zamanda tartışma konusu olmayan konuları, noktaları, başlıkları belirlemek;

• Tartışmalı noktalara ilişkin temel siyasal tercihleri belirleyerek bu konuda partiler arasında bir uzlaşma aramak;

• Böylece tümüyle yeni bir anayasa yapma veya yürürlükteki Anayasa’da kısmi değişikliklere gitme konusundaki genel eğilimi belirlemek. Bu bağlamda, tümüyle yeni bir anayasanın kurucu meclis kurularak mı, yoksa Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından mı yapılacağı konusunda da genel eğilimi belirlemek;

• Dördüncü nokta: Üzerinde uzlaşma sağlanan temel siyasal tercihlere uygun olarak bunlara ilişkin hukuki formülleri ve önerileri değerlendirerek belli formüller üzerine uzlaşma aramak. Bu yepyeni bir anayasa yapılması yönünde ise formüller ona göre farklı olacaktır. Kurucu meclis veya Türkiye Büyük Millet Meclisi eliyle anayasa yapılmasında veya Anayasa’da kısmi değişikliklere gidilmesi konusunda tercihe uygun formüller olacaktır, kuşkusuz;

• Nihayet, anayasa yapımı konusunda ortaya çıkacak genel eğilime ve benimsenen hukuki formüllere uygun olarak anayasa yapımında esas alınacak teklif metnini bir taslak hâlinde hazırlamak.

Kanımca, anayasa yapımına geniş tabanlı bir katılımın sağlanabilmesi bakımından partilerarası komisyonda sendikalar ve meslek kuruluşları başta olmak üzere belli başlı sivil toplum kuruluşlarının ve son genel seçimlere katılmış ama Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsil olanağına kavuşamamış partilerin görüş ve önerilerinin de alınıp değerlendirilmesi büyük bir önem taşımaktadır.

Anayasa yapımı sürecinde önemli gördüğüm diğer bazı noktaları da çok teknik ayrıntılara girmeden şu şekilde sıralamak istiyorum:

Geniş tabanlı bir uzlaşmayı sağlayabilmek için Anayasa’nın kabulünde 2/3 gibi belki de uzlaşmayla daha yüksek bir nitelikli çoğunluğun aranması ve diğer şartlara ek olarak uygulandığında, yeni anayasanın halkoyuna sunularak kabul edilmesi yolunun tercih edilmesi. Bunlar önemli gördüğüm noktalar.

Bu bağlamda, anayasa yapımı sürecinde başlatılacak bir çalışma içerisinde anayasa yapımında özel bir usul uygulanmasının gerekip gerekmediği, sürecin gelişimine bağlı olarak, partilerarası komisyondan çıkacak eğilime bağlı olarak özel kuralların konulması ve belki de tümüyle yeni bir anayasanın kurucu meclis eliyle yapılması kararlaştırılıyor ise o takdirde özel bir kanunun hazırlanması düşünülebilir.

Anayasa dışında kuşkusuz İçtüzükte, halkoylamasına ilişkin kanunda birtakım değişiklikler uzlaşma üzerinde durarak, uzlaşma yoluyla yapılabilir, bunlar düşünülebilir.

Yine kanaatimce önemli bir diğer nokta, anayasa yapımında uygulanacak usulün akla uygun bir takvime bağlanarak önceden kamuoyuna açıklanması. Bunu çok önemsiyorum.

Bir diğer nokta da, anayasanın kabulünden sonra gerekli kanuni düzenlemelerin yapılabilmesi için bir geçiş dönemine ihtiyaç olup olmayacağının anayasa yapımı sürecinde özellikle üzerinde durularak değerlendirilmesi gerekir.

Bütün bunların ötesinde, demokratik bir anayasa yapımında serbest ve özgür tartışma ortamının sağlanmasının ve garanti edilmesinin yaşamsal önem taşıdığının altını çiziyor ve bu noktalara değinmekle yetiniyorum.

Teşekkür ediyorum.

HOŞGELDİNİZ

“Yaşayan Anayasa”ya hoşgeldiniz. Bu web günlüğünü güncel anayasa gelişmelerini takip etmek için tutmaya başlamıştık. Böylece hem kendimiz hem okuyucularımız için bir “anayasal hafıza” oluşturmayı amaçlıyorduk. Bugüne kadar bu günlük, en azından bizim açımızdan, bu amaca layığıyla hizmet etti.
Zaman içerisinde, hukuk alanında internet kaynakları çeşitlendi. Dolayısıyla anayasa haberlerini takip etmek isteyen okuyucular için seçenekler çoğaldı. Biz artık anayasa haberlerini takip etme işini, aşağıda “Bağlantılar” bölümünde adreslerini verdiğimiz bu sitelere bırakıp, “anayasal hafıza”nın oluşumuna farklı bir biçimde katkıda bulunmak istiyoruz.
Bu sitede bundan böyle ağırlıklı olarak anayasal konulara ilişkin kısa yorumlara yer vereceğiz. Bu yorumları, dijital okur-yazarlığın gerekli kıldığı biçimde, kısa ve olabildiğince açıklayıcı bir üslupla kaleme almaya çalışacağız. Günlük notlarının yetmediği yerde yorum ve analizler devreye girecek. Sitemizdeki bir başka yenilik de “Anayasa Okumaları” olacak. Bu başlık altında postalayacağımız notlarla karşımıza çıkan yeni ve ilginç anayasa çalışmalarını okuyucularımızla paylaşacağız.
İyi okumalar…

DİĞER ÇALIŞMALAR

Doç. Dr. Levent GÖNENÇ’in diğer yayınlarına ulaşmak için tıklayınız.

Dr. Ersoy KONTACI’nın yayınlarına ulaşmak için tıklayınız.

Sitemizde daha önce yayımlanan “Analizler” ve “Yorumlar” için tıklayınız.

KATKILAR

Sitemize katkıda bulunan akademisyenlerin çalışmaları için tıklayınız.

HAZIRLAYANLAR

Levent GÖNENÇ [LG]
Ersoy KONTACI [EK]
Deniz POLAT [DP]
Ali Erdem DOĞANOĞLU [AED]

İLETİŞİM

yasayananayasa@gmail.com

Yönetici Alanı